EXP là gì trong thực phẩm? Trên bao bì, EXP thường được hiểu là hạn sử dụng, chữ tiếng Việt viết tắt là HSD. Ngày sản xuất đi với NSX, MFG. Bài này giải nghĩa thêm LOT, BB, Best before, use by và cách đọc ngày theo quy định ghi nhãn trong Nghị định 37/2026/NĐ-CP.
EXP là gì trong thực phẩm: hạn sử dụng hay ngày sản xuất?
EXP trên bao bì thực phẩm thường được hiểu là viết tắt của expiry date hoặc expiration date, tức hạn sử dụng. EXP không phải ngày sản xuất; ngày sản xuất đi với chữ MFG. Ví dụ của Nghị định 37/2026/NĐ-CP: bao bì ghi “MFG 020426 EXP 021028” thì nhãn ghi “NSX, HSD xem MFG, EXP trên bao bì”.
Nghị định 37/2026/NĐ-CP có phần quy định ghi nhãn hàng hoá. Văn bản có hiệu lực từ ngày ký 23/01/2026, thay Nghị định 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hoá và Nghị định 111/2021/NĐ-CP sửa đổi nghị định đó. Theo Điều 46, ba cụm ngày sản xuất, hạn sử dụng, hạn dùng được ghi đủ chữ hoặc viết tắt NSX, HSD, HD. EXP và MFG xuất hiện trong phần ví dụ về nhãn gốc tiếng nước ngoài.
- Nghị định 37: hạn sử dụng, hay hạn dùng, là mốc thời gian ấn định cho hàng hoá hoặc lô hàng hoá. Sau mốc đó, hàng không còn giữ được đầy đủ các đặc tính chất lượng vốn có.
- Codex Alimentarius (FAO và WHO): tiêu chuẩn ghi nhãn CXS 1-1985 gộp “Use-by Date” và “Expiration Date” làm một loại ngày. Sau ngày đó, sản phẩm không nên được bán hay dùng, vì lý do an toàn và chất lượng.
Nhãn thực phẩm không nhất thiết mang chữ hạn sử dụng. Phụ lục I của Nghị định 37 cho nhãn thực phẩm ghi hạn sử dụng hoặc ngày Best before. Một gói hàng có thể chỉ in một trong hai loại ngày này. Hạn dùng của thuốc, mỹ phẩm nằm ngoài phạm vi bài này.
MFG, NSX, HSD, LOT và BB trên bao bì nghĩa là gì?
MFG trên bao bì thường được hiểu là ngày sản xuất, tức NSX, không phải hạn sử dụng (HSD). LOT là số lô, dùng để nhận ra lô hàng, không phải mốc hạn. BB thường được hiểu là Best before, loại ngày nói về chất lượng sản phẩm.
NSX và HSD là gì? Theo Điều 46 Nghị định 37, NSX là ngày sản xuất, HSD là hạn sử dụng, HD là hạn dùng. Codex gọi ngày sản xuất là date of manufacture và lưu ý ngày này không cho biết sản phẩm giữ được bao lâu.
| Chữ | Nghĩa | Căn cứ |
|---|---|---|
| NSX, HSD, HD | Ngày sản xuất, hạn sử dụng, hạn dùng | Viết tắt do Nghị định 37 quy định |
| MFG | Thường được hiểu là ngày sản xuất (NSX) | Ví dụ ở Phụ lục III đặt MFG cạnh NSX |
| EXP | Thường được hiểu là hạn sử dụng (HSD) | Ví dụ ở Phụ lục III đặt EXP cạnh HSD |
| LOT | Số lô, mã nhận ra lô hàng | Luật An toàn thực phẩm, Codex |
| BB, BBE | BB thường được hiểu là Best before; BBE là best before end | Chính phủ Anh, CFIA Canada |
LOT không cho biết hạn dùng. Luật An toàn thực phẩm gọi lô sản phẩm thực phẩm là một số lượng xác định của một loại sản phẩm. Sản phẩm trong lô cùng tên, chất lượng, nguyên liệu, thời hạn sử dụng và cùng được sản xuất tại một cơ sở. Cơ quan Thanh tra Thực phẩm Canada (CFIA) khuyên không dùng chữ BB/MA trong mã lô, vì người mua có thể nhầm là ngày best before.
Best before là gì, khác use by thế nào?
Best before là ngày về chất lượng. Theo Nghị định 37, tới hết ngày ghi trên nhãn, sản phẩm còn giữ trọn chất lượng như nhà sản xuất công bố. Cục An toàn thực phẩm xếp use by là ngày về an toàn, thường dùng cho thực phẩm có thời hạn an toàn ngắn.
Bài giải thích năm 2024 của Cục An toàn thực phẩm nói về hai cụm use by và best before. Bài này lược dịch từ Trung tâm An toàn Thực phẩm Hồng Kông (CFS). Best before có phải hạn sử dụng không? Trong Nghị định 37, đây là hai khái niệm riêng, và nhãn thực phẩm ghi một trong hai.
| Nguồn | Best before | Use by |
|---|---|---|
| Liên minh châu Âu | Ngày thực phẩm còn giữ đặc tính riêng khi bảo quản đúng | Cho thực phẩm rất dễ hỏng về vi sinh; quá ngày bị coi là không an toàn |
| Vương quốc Anh | Liên quan chất lượng | Liên quan an toàn; ăn quá ngày có thể bị bệnh |
| Hồng Kông | Về chất lượng, không phải an toàn | Về an toàn, cho thực phẩm dễ hỏng |
| Mỹ (USDA FSIS) | “Best if Used By/Before”: ngày hương vị hoặc chất lượng | “Use-By” cũng là ngày chất lượng, trừ sữa công thức cho trẻ sơ sinh |
Best before cũng không phải expiry date. Hướng dẫn cho người tiêu dùng của CFIA nói rõ ngày best before không giống expiration date. Ở Canada, expiration date chỉ bắt buộc với một số thực phẩm có yêu cầu chặt về thành phần và dinh dưỡng.
Đọc ngày trên bao bì thế nào cho khỏi nhầm?
Tìm chữ NSX, HSD hoặc MFG, EXP, rồi đọc dãy số theo thứ tự ngày, tháng, năm. Nghị định 37 quy định thứ tự này, ghi thứ tự khác phải có chú thích tiếng Việt đi kèm. Ngày không in cạnh chữ thì nhãn phải chỉ chỗ, ví dụ “Xem NSX, HSD ở đáy bao bì”.
| Nhãn ghi | Cách đọc |
|---|---|
| “NSX: 020426 HSD: 021028” | Ngày sản xuất 02/04/2026, hạn sử dụng 02/10/2028, đọc theo thứ tự chuẩn |
| “NSX: 260402 (năm/tháng/ngày)” | Vẫn là ngày 02/04/2026, ghi theo năm, tháng, ngày nên có chú thích |
| “MFG 20 Jan 2026, EXP 20 Feb 2028” | Sản xuất ngày 20/01/2026, hạn ngày 20/02/2028; nhãn phụ chú thích tháng |
| “HSD: 30 tháng kể từ NSX” | Hạn tính bằng khoảng thời gian, đếm từ ngày sản xuất (NSX) |
Điều 46 còn đặt thêm hai quy tắc. Mỗi số chỉ ngày, tháng, năm ghi bằng hai chữ số, riêng năm được phép ghi bốn chữ số. Ngày, tháng, năm của một mốc phải nằm trên cùng một dòng. Theo Phụ lục III, giữa ngày, tháng, năm có thể dùng dấu chấm, dấu gạch chéo, dấu gạch ngang hoặc dấu cách.
Hàng nhập khẩu phải có nhãn phụ tiếng Việt cho nội dung bắt buộc còn thiếu (Điều 39). Với hàng châu Âu, Quy định (EU) 1169/2011 dùng chữ “Best before” khi mốc có ghi ngày. Mốc chỉ ghi tháng và năm, hoặc chỉ ghi năm, thì đi sau chữ “Best before end”. Hướng dẫn ghi nhãn của Chính phủ Anh cho biết ngày best before có khi ghi là “best before end”, viết tắt BBE.
Hạn dùng sau khi mở bao bì khác hạn sử dụng thế nào?
Ngày in trên bao bì chỉ tính cho sản phẩm chưa mở, theo CFS Hồng Kông. Sau khi mở, Cục An toàn thực phẩm khuyên làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất về thời gian, điều kiện bảo quản. Ở Việt Nam, hướng dẫn bảo quản là nội dung bắt buộc trên nhãn thực phẩm.
CFS Hồng Kông lấy ví dụ sữa tiệt trùng UHT. Còn trong hộp kín, sữa này giữ an toàn nhiều tháng mà không cần tủ lạnh. Mở hộp rồi, vi khuẩn có thể lọt vào và bắt đầu phát triển. Vì vậy khi bao bì đã mở, ngày ghi trên nhãn có thể không còn phù hợp nữa. Bản tin tháng 09/2016 của CFS nêu hai ví dụ về dòng hướng dẫn in trên nhãn.
- “Refrigerate after opening”: bảo quản lạnh sau khi mở.
- “Consume within seven days”: dùng trong vòng bảy ngày.
Chữ hướng dẫn như “Consume within seven days” chỉ là ví dụ, không phải mốc chung cho mọi thực phẩm. CFIA ghi rõ: mở rồi, hạn dùng của thực phẩm có thể thay đổi. Khi thích hợp, Liên minh châu Âu yêu cầu ghi điều kiện bảo quản và/hoặc thời hạn tiêu thụ sau khi mở bao bì. Chính phủ Anh lưu ý thêm: nếu không bảo quản đúng, thực phẩm có thể mất an toàn trước cả ngày use-by. Ngay cả khi còn hạn, CFS khuyên kiểm tra bao bì còn nguyên, không rách, không rò rỉ.
Thực phẩm quá hạn sử dụng có ăn được không?
Không nên ăn. Bộ Y tế đề nghị các địa phương hướng dẫn người dân không sử dụng thực phẩm quá hạn hoặc có dấu hiệu bất thường. Chưa thấy cơ quan an toàn thực phẩm nào đưa ra mốc quá hạn bao nhiêu ngày vẫn dùng được.
Khuyến cáo của Bộ Y tế nằm trong tin đăng trên trang Cục An toàn thực phẩm ngày 01/02/2026, nhân dịp Tết Nguyên đán. Bài giải thích năm 2024 của Cục khuyên tránh ăn thực phẩm hư hỏng và dùng theo đúng hạn ghi trên bao bì.
- WHO: áp phích Năm chìa khoá để thực phẩm an toàn hơn khuyên không dùng thực phẩm quá ngày hết hạn (expiry date).
- CFS Hồng Kông: bản tin tháng 07/2026 khuyên không bao giờ mua hay dùng thực phẩm đã qua ngày “Use By”.
- EFSA (châu Âu): thực phẩm có ngày use by không nên ăn sau đúng ngày đó, kể cả khi trông hoặc ngửi vẫn bình thường.
Luật An toàn thực phẩm cấm sản xuất, kinh doanh thực phẩm quá thời hạn sử dụng. Thực phẩm hết hạn mà vẫn bán phải bị thu hồi. Điều cấm này nhắm vào cơ sở sản xuất, kinh doanh. Theo Bộ Y tế, thực phẩm còn hạn mà có dấu hiệu bất thường cũng không nên dùng.
USDA FSIS ghi thực phẩm đã có mùi lạ, vị lạ hoặc kết cấu lạ thì không nên ăn. CFS khuyên không ăn thực phẩm bị mốc và bỏ đi. FDA lưu ý thực phẩm vẫn có thể gây bệnh nặng dù trông, ngửi, nếm bình thường.
Hạn sử dụng trên hộp Thực phẩm bổ sung Ngũ cốc dinh dưỡng Abalanca Meal đọc thế nào?
Phần dưới đây là nội dung quảng cáo của ABALANCA. Hạn sử dụng của Thực phẩm bổ sung Ngũ cốc dinh dưỡng Abalanca Meal là 24 tháng kể từ ngày sản xuất (xem đáy hộp). Trang sản phẩm cũng ghi: mở hộp ra dùng trong vòng một tháng, đậy kỹ nắp khi dùng.
Trang sản phẩm Abalanca Meal mô tả đây là “Bột ngũ cốc từ nhiều loại hạt và đậu, dạng gói tiện pha, mang theo mỗi ngày”. Phần bảo quản và cách dùng trên trang nêu ba mốc thời gian cho ba trạng thái: hộp chưa mở, hộp đã mở và bột đã pha.
- 24 tháng: hạn sử dụng, tính từ ngày sản xuất (xem đáy hộp).
- Một tháng: thời gian dùng sau khi mở hộp; đậy kỹ nắp trong quá trình sử dụng.
- 20 phút: thời gian dùng hết sau khi pha một gói 25 g với 150 ml nước nóng 40-65°C, khuấy đều.
Nơi khô sạch, thoáng mát, tránh ánh nắng chiếu trực tiếp là điều kiện bảo quản ghi trên trang. Trang có hai lưu ý an toàn. Một là “Không sử dụng khi hết hạn hoặc khi mở hộp thấy sản phẩm có dấu hiệu hư hỏng”. Hai là “Không dùng cho người mẫn cảm với bất kỳ thành phần nào của sản phẩm”. Anh chị có thể xem thêm các sản phẩm của ABALANCA.
EXP là gì trong thực phẩm: ba việc nên làm khi cầm gói hàng
Câu hỏi EXP là gì trong thực phẩm có lời đáp gọn: EXP thường được hiểu là hạn sử dụng, đi với HSD; MFG đi với NSX. Còn best before là gì? Đó là ngày về chất lượng, khác use by mà Cục An toàn thực phẩm xếp là ngày về an toàn.
- Tìm chữ NSX, HSD hoặc MFG, EXP, rồi đọc theo thứ tự ngày, tháng, năm; nhãn ghi thứ tự khác phải có chú thích. Hàng nhập khẩu thì đối chiếu chữ MFG, EXP trên nhãn gốc với dòng NSX, HSD trên nhãn phụ tiếng Việt đi kèm.
- Đọc hướng dẫn bảo quản, nhất là thời gian dùng sau khi mở, vì ngày in trên bao bì tính cho gói chưa mở.
- Không dùng thực phẩm quá hạn hoặc có dấu hiệu bất thường, theo khuyến cáo của Bộ Y tế.
Xem thành phần đầy đủ tại trang sản phẩm trước khi quyết định.
Trang sản phẩm ghi đủ thành phần, cách pha, cách bảo quản và hạn sử dụng. Anh chị có thể xem trang Abalanca Meal trước khi đặt mua.
