Lấy lại sức khoẻ bắt đầu từ đâu là câu hỏi tôi tự đặt ra năm 2022, khi mất khoảng 70% sức lực. Câu trả lời hoá ra không nằm ở thuốc bổ hay một phương pháp phức tạp nào. Nó nằm ở bốn việc cơ bản nhất: ăn, uống, thở và vận động. Đây là thứ tự tôi đã làm.
Chuyện gì xảy ra với tôi năm 2022?
Năm 2022 tôi suy nhược, mất khoảng 70% sức lực so với trước đó. Không phải một biến cố đột ngột. Nó đến dần, qua nhiều tháng, theo kiểu sáng dậy thấy nặng người, làm việc được vài tiếng là cạn, và tối thì nằm xuống mà đầu vẫn chạy.
[ANH ĐIỀN: hai tới ba biểu hiện cụ thể anh nhớ rõ nhất lúc đó. Ví dụ leo mấy tầng cầu thang thì phải dừng, ngủ mấy tiếng một đêm, cân nặng thay đổi bao nhiêu. Chi tiết càng cụ thể thì người đọc càng nhận ra mình trong đó.]
Tôi từng là giảng viên Khoa Hoá, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, từng làm nghiên cứu tại National University of Singapore. Nghĩa là tôi không thiếu khả năng đọc tài liệu khoa học. Nhưng đọc được và sống đúng là hai chuyện khác nhau.
Vì sao tôi mất sức mà không biết lý do?
Lý do không phải điều gì phức tạp. Tôi chưa thật sự hiểu về sức khoẻ của chính mình. Tôi biết nhiều kiến thức rời rạc, ăn gì tốt, chất nào cần thiết, nhưng không biết cơ thể mình đang thiếu gì và cần gì ở thời điểm đó.
Đây là chỗ nhiều người mắc giống tôi. Chúng ta đi tìm một thứ để bổ sung, trước khi kiểm tra xem mình đang làm sai chỗ nào.
Thứ tự đúng thì ngược lại. Sửa cái sai trước. Bổ sung sau.
Lấy lại sức khoẻ bắt đầu từ đâu - bốn việc cơ bản là gì?
Bốn việc đó là ăn, uống, thở và vận động theo tự nhiên. Không có việc nào mới lạ. Không việc nào cần thiết bị đắt tiền hay người hướng dẫn riêng. Điều khác biệt duy nhất là tôi làm lại từ đầu, nghiêm túc, và làm đủ lâu để thấy kết quả.
Ăn - bỏ bớt trước, thêm vào sau.
Uống - đủ nước, đúng thời điểm trong ngày.
Thở - việc tưởng dễ nhất nhưng khó sửa nhất.
Vận động - bắt đầu từ mức thấp hơn mức mình nghĩ là được.
Bốn việc này không phải phác đồ. Chúng là thứ tự ưu tiên. Ai làm cũng được, nhưng kết quả thì mỗi người một khác.
Việc thứ nhất: ăn - tôi đã bỏ những gì trước?
Tôi bắt đầu bằng việc bỏ bớt, không phải thêm vào. Lý do đơn giản: thêm một món tốt vào một nền ăn uống còn nhiều thứ cần bỏ thì gần như không thấy khác biệt. Bỏ trước thì cơ thể phản hồi nhanh hơn, và mình biết chắc thay đổi đến từ đâu.
Lấy lại sức khoẻ bắt đầu từ đâu thì với tôi là từ bữa ăn: bỏ bớt trước, thêm vào sau.
[ANH ĐIỀN: anh đã bỏ những món gì đầu tiên, và bỏ trong bao lâu thì thấy khác. Ví dụ đồ uống có đường, đồ chiên rán, ăn khuya. Nếu có món nào anh bỏ rồi lại ăn lại được thì kể luôn, chi tiết đó làm bài thật hơn hẳn.]
Về sau tôi mới thêm vào. Và khi thêm, tôi chọn thứ ăn được mỗi ngày mà không thấy ngán, không phải thứ ăn được một tuần rồi bỏ.
Việc thứ hai: uống - bao nhiêu nước là đủ?
Không có một con số đúng cho tất cả mọi người. Lượng nước cần phụ thuộc cân nặng, mức vận động, thời tiết và cả thức ăn trong ngày. Điều tôi sửa không chỉ là lượng nước, mà là thời điểm uống trong ngày.
Việc rẻ nhất trong bốn việc, và cũng là việc dễ quên nhất.
[ANH ĐIỀN: anh uống bao nhiêu mỗi ngày, chia vào những lúc nào. Có bỏ loại đồ uống nào không. Nếu anh có cách nhắc mình uống đủ thì kể ra, người đọc áp dụng được ngay.]
Đây cũng là việc rẻ nhất trong bốn việc. Không tốn đồng nào.
Việc thứ ba: thở - vì sao đây là việc khó sửa nhất?
Thở là việc duy nhất trong bốn việc mà cơ thể vẫn làm khi ta không để ý. Chính vì vậy nó khó sửa nhất. Ăn thì biết mình vừa ăn gì, vận động thì biết mình vừa tập bao lâu, còn thở thì hầu hết thời gian ta không nhớ là mình đang thở thế nào.
Thở là việc cơ thể vẫn làm khi ta không để ý, nên cũng là việc khó sửa nhất.
[ANH ĐIỀN: anh tập thở theo cách nào, mỗi ngày bao nhiêu phút, vào lúc nào. Có phải học từ đâu không. Và anh nhận ra mình thở sai ở điểm gì.]
Tôi để việc này ở vị trí thứ ba, nhưng nếu làm lại từ đầu, có thể tôi sẽ bắt đầu sớm hơn.
Việc thứ tư: vận động - nên bắt đầu ở mức nào?
Bắt đầu ở mức thấp hơn mức mình nghĩ là được. Đây là điều tôi rút ra sau vài lần tập quá sức rồi phải nghỉ. Một buổi tập nhẹ mà duy trì được ba tháng có giá trị hơn hẳn một buổi tập nặng rồi bỏ sau hai tuần.
Bắt đầu ở mức thấp hơn mức mình nghĩ là được.
[ANH ĐIỀN: tuần đầu anh vận động bao nhiêu phút mỗi ngày, làm gì. Sau bao lâu thì tăng lên. Có lần nào tập quá sức phải nghỉ không, và anh học được gì từ đó.]
Người mới hay hỏi nên chọn môn nào. Câu trả lời của tôi là chọn môn nào mà tuần sau mình vẫn còn muốn làm.
Từ đi bộ tới vạch đích các giải sức bền: mốc theo năm
Cơ thể hồi phục dần, và tôi chuyển từ vận động để khoẻ sang thi đấu. Dưới đây là các mốc theo năm, kèm thành tích lấy từ bảng kết quả chính thức của ban tổ chức. Tôi để nguyên số, không làm tròn cho đẹp.
Huy chương World Triathlon sau giải Ironman 70.3 Đà Nẵng, ngày 11/5/2025.
Thời điểmGiảiCự lyThành tích 2022Bắt đầu làm lại bốn việc cơ bản-Mất khoảng 70% sức lực 02/10/2022Aquaman Vietnam, Móng CáiBơi 2 km + chạy 21 km4 giờ 20 phút 57 giây 07/04/2025Ecopark Marathon, Hà Nội21 km2 giờ 56 phút 03 giây 11/05/2025Ironman 70.3 Đà NẵngBơi 1,9 km + đạp 90 km + chạy 21,1 km8 giờ 04 phút 53 giây
Riêng giải Ironman 70.3, ba chặng chia ra như sau: bơi 48 phút 10 giây, đạp 3 giờ 28 phút 13 giây, chạy 3 giờ 33 phút 53 giây. Tốc độ chạy trung bình 10 phút 06 giây cho mỗi ki lô mét, chậm, và tôi không giấu điều đó. Mục tiêu của tôi là về đích, không phải về nhanh.
Ba năm, từ chỗ mất phần lớn sức lực đến chỗ hoàn thành một giải ba môn phối hợp. Không có bước nhảy nào ở giữa, chỉ có việc làm đều.
[ANH ĐIỀN NẾU CÓ: anh có thi giải nào năm 2023 không. Em tra bảng kết quả chính thức thì không tìm thấy bản ghi nào của anh trong năm đó, nhưng cơ sở dữ liệu có thể thiếu. Nếu anh còn số BIB hoặc ảnh chứng nhận thì gửi em, em tra lại và bổ sung vào bảng.]
Mất bao lâu để thấy thay đổi đầu tiên?
Điều này khác nhau ở mỗi người, và tôi không muốn đưa ra một con số như thể nó đúng với tất cả. Điều tôi có thể nói là thay đổi đến theo từng mảng, không đến cùng lúc. Có mảng thấy sớm, có mảng phải chờ.
[ANH ĐIỀN: mảng nào anh thấy đổi đầu tiên, sau khoảng bao lâu. Ví dụ ngủ, tiêu hoá, hay sức bền khi leo cầu thang. Đây là đoạn người đọc chờ nhất, vì ai cũng muốn biết phải kiên trì bao lâu.]
Một điều tôi chắc chắn: không có mốc nào đến trong vài ngày.
Bốn việc này có hợp với anh chị không?
Bốn việc này là cách tôi làm cho chính mình, không phải lời khuyên y tế. Mỗi người có tình trạng khác nhau, và cơ thể ai đang có bệnh nền thì cần bác sĩ khám trực tiếp, không thể theo kinh nghiệm của người khác.
Nên bắt đầu từ đâu thì tuỳ anh chị. Nhưng nếu phải chọn một việc để làm trong tuần này, tôi chọn việc rẻ nhất và dễ giữ nhất, rồi mới tính tiếp.
Những gì tôi rút ra, tôi viết lại trong cuốn Nhật Ký Bánh Xe Cuộc Đời và bốn nội dung về sức khoẻ trên website này.
Sức khoẻ thật sự đến từ cách chúng ta ăn, thở, ngủ và sống mỗi ngày.
Vì sao tôi làm Abalanca
Trong quá trình sửa lại việc ăn, tôi mất nhiều thời gian đọc nhãn. Nhiều sản phẩm trông lành mạnh ở mặt trước bao bì nhưng đọc kỹ thành phần thì không phải vậy. Abalanca ra đời từ chỗ đó.
Ba sản phẩm, cùng ba nguyên tắc: thuần thực vật, không đường tinh luyện, không chất bảo quản.
Tôi đặt cho Abalanca ba nguyên tắc không đổi, áp cho cả ba sản phẩm:
Nguyên liệu thuần thực vật
Không đường tinh luyện
Không chất bảo quản
Nếu anh chị hỏi lấy lại sức khoẻ bắt đầu từ đâu, câu trả lời của tôi vẫn là bốn việc ở trên, không phải một sản phẩm nào. Abalanca không phải nguyên nhân giúp tôi hồi phục. Abalanca là thứ tôi làm ra sau đó, để việc ăn uống hằng ngày bớt phải đọc nhãn.
Nếu anh chị muốn bắt đầu từ việc ăn uống
Ba sản phẩm của Abalanca gồm Ngũ cốc dinh dưỡng Abalanca Meal, Đường Mía Hà Thủ Ô - Lạc Tiên và Enzyme I & Yul Plus. Anh chị xem thành phần đầy đủ và cách dùng tại trang sản phẩm.
Các nội dung về sức khoẻ trên website đang để mở, không thu phí.
Hộ Kinh doanh ABALANCA
Số 35, ngõ 182, Phú Diễn, Bắc Từ Liêm, Hà Nội
Điện thoại: 0862.862.872
Sản phẩm của ABALANCA là THỰC PHẨM, không phải thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Bài viết chia sẻ trải nghiệm cá nhân của người sáng lập, không thay thế tư vấn y tế. Anh chị có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc nên hỏi ý kiến chuyên gia y tế trước khi thay đổi chế độ ăn uống và vận động.
